U Jisu, ka lynti sha u Kpa ( Jn:14:1-14)

Don ar bynta ha kane ka phang jong ka subjek- U Jisu u pynkhreh jaka ha ing u Kpa jong u naka bynta ki synran ( 14: 1-4), bad dei tang u Jisu uba dei ka lynti sha u Kpa ( 14: 5-14). La iohi shai na ka jingkylli jong u Petrus haba  ki synran baroh kila dap da ka jingsngewsih ia kata ka jingkren jong u. U Jisu ruh ula dap da ka jingsngewpisa bad sngewlynga haba u pyrkhat ia kata ka jingiaid jong u sha ka diengphna kaba la nang jan nang jan (12: 27; 13: 21). Ki synran kila dei ban pyntngen bad ai mynsiem ia u Jisu, ha kata ka khyllipmat jong ka jingpisa mynsiem, hynrei kim lah ban sngewthuh ia ki kyntien jong u, ki la shu ieh ia u marwei ban pyntngen hi dalade ia lade. Te nangta, u Jisu u phai sha ki bad u ong, “wat ai ba ka mynsiem jong phi kan dap tang da ka jinglynga bad ka jingpisa” (14:1). Ki synran jong u ki la dap da ka jingsngewsmiej bad jingkhynniuh shaphang kata ka jingiakhlad noh bad u bad ki kyntien iathuhlypa jong u shaphang kata ka jingwan biang jong U (13; 38. Mark 14: 27-31). Tang kawei ba ngi lah ban lait naka jingkhuslai kadei ka jingngeit bad ki jingduwai ( Phil 4: 6-7) namar ha u Blei, baroh ki jingtynjuh kin kylla long ki mawkordor (Rom 8: 28; Jas 1: 2-4 ; 1 Pet 1: 6-7).

Ka jingiap jong u Jisu ka long ka jingkylla ha ka lawei jong ki nongbud jong U. Hadien ka jingiap jong U, U Jisu un sa leit phai sha la u jong u Kpa, khamtam lei lei ban pynkhreh jaka naka bynta ki nongbud jong u. (14: 2-3). Kane kein ka dei ka daw ba kongsan naka bynta ki nongbud ba kin shaniah ha U, Un sa buh kyrpang ka jaka naka bynta jong ki. Ka saindur ha (14:2) ka long ka ingshong kaba heh ha kaba don bun bah ki kamra naka bynta ki nongbud. Kane kein kata ka jingringdur jong ngi ia ka Bneng ban pynkhreh jaka naka bynta ki nongbud jong U. Ha ka jingpynshai ia kine kiei kiei baroh ha 14: 15 -29 shaphang u Jisu ha ka jingwan biang jong u sha ki synran lyngba u Mynsiem Bakhuid (14: 2-3), lehse ka lah ban long ar jingmut ha ka jingwan jong u- lyngba ka jingwan jong Mynsiem Bakhuid ka pynlong ia ka jingwan  ba khatduh jong u. Wat la katta ruh ng shim ia ka jingmut bakongsan jong 14: 3 kum ka phangpdeng ia ka jingwan ba arsien. Kumta, u Jisu u la kular ban pynkhreh jaka ha bneng. Ka dur jong u Jisu ka leit sha la u Kpa bad ja jingkloi ban shong ha la ka khet jong u Kpa jong u ha bneng ( 14: 2) bad ban wanphai biang sha la ki synran bad ban wanshaw khnang ba kin sah ryngkat bad u junom ( 14:3); “ Khnang ba phin dup don ryngkat bad nga barabor”. Ka lynti sha ka ing jong u ka dei ka Diengphna, jingmihpat bad a jingkiew jong u sha bneng. Ka lynti sha la ki synran ka dei hi ka jingmihpat la jong u,  kumba u Paulus u kren ha (2 Cor 5: 1) Haba ka iingbasa kaba ngi im la shah shimnoh.

Ngin sa ioh ka jaka shong neh ha bneng. U Paulus u thew beit ia u Jisu, ka jingwan arsien ryngkat kata ka iing shongneh ba kynja bneng.

 Ha baroh ar jaka, ka saindur ka dei shaphang ki synran ba shong bad la u Kpa ryngkat bad u khun jong u sha bymjukut.  Ka thong ka dei shaphang ka jing ngeit ‘ba dei barobor  ban don ryngkat’  bad u Jisu, ban iohmad ia ka jingkmen bymjukut. Namar ba ki synran ki la bud ia u Jisu bad sngap ia ka jinghikai jong u, ki ladei ban tip shaphang ka lynti sha u Kpa ( 14: 4)

Ngin sa iohi ha ka wei pat ka dkhot ba kine kim sngewthuh ei ei shaphang kane. Ha ka jingshisha ki tip ia kata ka ‘ Lynti’ hynrei kim shym la poi pyrkhat, namar ki tip ia u Jisu bad ka lynti iaid jong U. (14: 6) La jar katta ruh, u Thomas ha ka jingartatien, u ong ‘ ngim tip shaei ngin leit’ te kumno ngin tip ia ka lynti?’ (14:5). U Thomas, wat la u dei u nongbud ba janai, pynban u dap da ka jingartatien bad bun ki jingkylli baroh John ( cf, 11:16; 20; 24-25). Jar katta ruh u leh ia kaba dei bad wanrah ia ki jingartatein jong u sha u Jisu ( ka jingsneng naka bynta jong ngi i wei pa i wei). Shuh shuh ki synran ki pyrkhat tang jong kane ka pyrthei katba u Jisu u kren shaphang ka jinglong blei ha bneng. Kane ka dei ka bynta balai na ki saw dkhot ( 5: 28-29; 6: 39-40;21:22) Tawiar iaka jingkutnoh ka pyrthei ban ia ka jingim ba mynta bad ki synran jong u kim sngewthuh bad ki dap da ka jingkulmar jingmut. Kumjuh ruh ki Ju ( 7: 35-36) ki long kumba ki ang tyngheng ha ka pyrthei kaba u pyrkhat ban iaid lyngba.

Ka jingleh jong u Jisu (14: 6) ka kham pher naka jingbeij jong ki rangbah Ju. Namar ki synran ki long kiba skhem bad ba shida ban wad iaka jingshisha, u Jisu u kren ha ki kumne. Haba iadei bad ka jingkylli u Thomas shaphang ka lynti ka phang pdeng u Jisu “ Ka lynti “ bad sa artylli ki batai balei u dei tang ma u “ka lynti.” Ka kham bha ban pynkylla ia ka kyntien jong u Jisu “ Nga long la lynti kata ka jingshisha bad ka jingim”.

Wat la baroh lai ki thew ia u Jisu. Ka jingmut “ ka lynti” ka long ha u klongsnam jong ki kristan hyndai ( ki khot ialade “ ka lynti” ( Kam. 9: 2; 19: 9, 23) bad haba nyngkong eh ki khein ialade ki kynhun mesaia jong ki Ju), kaba la ioh na u Isaia 40: 3 (  Mark 1; 2-3 ). Katba u Jisu ryngkat bad la ki synran ha lynti sha Jerusalem ki ong ba ngi dang “ don ha lynti” ( Mark 9: 33, 34; 10: 17, 32,52). Hangta ki don “ don ha lynti” ia u Jisu, Jerusalem ka dei ka thong, hangne pat ka dei ‘ ka lynti’ sha la u Kpa, kumba  ong: u Jisu “ ka lynti ka jingshisha bad ka jingstad” kumjuh ruh ha ka jingim Blei.

Kum ‘ ka lynti’ u Jisu ruh u dei “ ka jingshisha bad ka jingim” namar u dei uta u nongpynpaw ba im, ka sur bad ka jingpynpaw jong u Blei.

 Kumba la iohi iaka jinglongdoh, ka ktien ka dei ‘ ka jingaiei bad ka jingshisha’ ka batai “ ka jingieid bymjukut bad ba shaniah” (1:14) kumjuh ruh ha jingim u Jisu ( 1: 14) bad u Blei u la ai ha u “ ka jingim ba donbor” (5:26) khnang ba un dup ai ha kiba u ibut ( 5:21). Tang u ba ngeit ha u Jisu u lah ban iohmad ia ka jingim bymjukut ( 3:15,16,36; 5:24). U Jisu u dei u nongkren bashisha bad ka kingim bapura bad khamtam shuh shuh u dei ka jingshisha bad ka jingim. Na kane ka daw, “ ym don uba lah ban wan sha u Kpa khlem ma U”. Haba bun ki paidbah kane ka long pyrshah bad ha ngi ki kristan pat kalong tang kabe eh namar ka jingngeit jong ngi ka long tang na u Jisu, na uba  ngi lah ban ioh ka jingim bymjukut. Ki wei pat ki khein bad ong uno uno uba im ha ka jingshai u Blei hi un sa ai ha ki ia ka bneng. Tang ba balei u Blei un pynshitom ialade haduh ba un pynlongdoh ia la u jong u khun bad iap thadrong halor ka diengphna na ka bynta ki pop jong ngi lada u tip ba bun rukom kumno ban poi sha jingim bymjukut, ka pop ka dei kaei kaei kaba wan na shabar (khot “ ka kynja jaboh tam”) kaba khanglad ia u briew ban jan sha u Blei lyngba ki kam babha jong u ne lyngba ka niam ka rukom. Dei tang ka jingshahshitom jong u Krist kaba dei ka lynti sha u Blei kaba lah ban pynbiang na ka bynta ki pop. Namar kane, u dei ka lynti sha u Blei bad ka jingim bymjukut.

U Jisu u pynkut da kane ka jing ong bashisha bad ka jingkular. Wat hapdeng ka jingbymsngewthuh jingmut  ki synran ki la tip shai ia u Jisu. Ha kane ka bynta ki la dei ban tip ia u Kpa (14: 7). Ki la nang iai sngewthuh bad shemphang ba u dei u Messaia, syiem jong ki Israel.

U Philip u la wan bad u la kyrpad “ kynrad, pyni ha ngi ia u Kpa bad kumta ngin sa pura” ( 14:8). Kane ka lah ban long kum ka jingkwah shetkylla ha ka jinglongdoh haba peit ha ka dur khmat jong u Blei, (1:19). Ka iathuh “ ym don uba lah ban iohi ia u Blei” kumban shu ong u Philip u kwah ban iohi kumba u Isaiah u la iohmad ha ka jingim jong u. Kumjuh ruh u Moses u thrang ban iohi ia ka burom u Blei ( Exod 33: 18). Wat la katta ruh umsgewthuh ba u la lap peit ia ka burom u Blei lyngba jong u Jisu, kane ka long thik kumba la ong u Jisu ( 14: 9) kumno ka lah ban long ba u Philip u la im ryngkat bad u tangba um tip pat ba u dei u ei? Ki la pynlut por bad u bad kila dei ban tip ia ka jingshisha. “ jar uba iohi ia nga u la iohi ia la u Kpa ruh!” ( 14: 9) u Jisu u phai sha ki kyntien jong ka jingngeit ( 14: 10) tangba kim sngewthuh namar kim shym la wan ban ngeit haba iadei bad ka jinglong shisha jong u Jisu. Ki ngeit ba u dei u Messiah bad ruh u khun jong u Blei, tangba kim lah ban sngewthuh ha ka jingiadei bashisha bad u Kpa jong u. Ka jingiadei jong u Jisu bad la u Kpa ka lah dep ong lypa ha 10: 38 bad shuh shuh ha 14: 11, 17: 21-23. Ka jingthmu u Jisu pat la da ki don ka jingngeit bajylliew bad ka jingtip shaphang u Jisu ba u dei tylli bad u Kpa bad kumjuh ruh u Messiah, kim dei shuh ban kulmar jingmut, ban iohi ia u kamut ban iohi ia  Kpa. Ym dei tang katta, ba ki kyntien jong u ruh ki dei ki kyntien jong u Kpa jong U ba sah ha u. (cf.8: 28; 12: 49). Um leh ei ei dalade pynban baroh ki kam u Kpa la leh lyngba jong U. Ki kam u Jisu ki khambun ban ia ki kamphylla baroh ki kyntien bad ki kam ki dei ki jingtrei jong u Kpa lyngba jong .

Ha 14: 10, u Jisu u iakop bad u Philip ban ‘ ngeit’ – tang ba kane kam dei ka jingngeit kumba don ha Ioanis. Pynban ka long kum ka jingngeit ban pynshai, u Mynsiem Bakhuid u ai jingiarap ban iohi bad sngewthuh ia ka jingshisha. U Jisu u ong kumno ki dei ban ioh pdiang kum kata ka jingngeit ( 14: 11) nyngkong wat la kimsngewthuh shaphang ka jingshisha kaba iadei jong u Kpa bad u khun, ki lah ban ioh pdiang tang da ka jingngeit lyngba ki jinghikai u Jisu. Hynrei lada kim lah ban iohpdiang ia ka jingngeit lyngba ki jinghikai jong u, ki dei pat ban ngeit lyngba ki ‘ kam’ jong u bad ki kam phylla ( khot ki dak ki shin baroh, kaba thew beit shaphang ka jinlong tynrai u Jisu) bad kiwei pat ki kam bakhraw( 5: 36-40) u Jisu u ong ha ki briew Ju ba “ u Kpa jong nga u ai ki kam khnang ba ngan dup pyndep ia ki, bad pynshisha ba u phah ia nga” u ong ruh ia ki synran kumjuh. Kan kham bha lada ngi shaniah tylli ha u Jisu bad lada ki donkam ki sakhi ba biang te ki dei ban kymmaw ia ki ‘ kam’ jong u.

U Jisu u pyniar ha kaba iadei bad ka jingngeit ia ki synran ( 14:12) ka dei ka jingngeit shisha. Kito baroh kiba wan sha ka jingshai haka ba iadei bad ka jingshisha jong u Jisu lyngba u Mynsiem khlem pep kin don kata ka bor jong u Mynsiem. U Jisu u ong ha ki ar bynta, kaba nyngkong kin sa lah “ ban leh ka juh ka kam kumba u leh” – kumban shu ong ka thew ia ki kam phylla. Ha kawei pat ka kyntien, ka bor ban leh kam phylla la ai ha ka balang bad ha ka jingngeit ba pura. Ha ka juh ruh ka por “ ki kam” ka kham iar bad kynthup ia ka jingim riewblei bad ki jingduwai. Kaba ar, u Jisu u kham pyngngam jylliew ba baroh kiba don ka jingngeit kaba skhem kin lah ban leh ki kam ba khraw. Kaei kaba kham khraw ban ia ia jingpynmihpat ia u Lazarus ne ka jingiasam kpu? Hato don bun ki jubab ban ai, kum ki kam kiba la leh da u Jisu tangba  kane ka thew ia ka jingim ha u Mynsiem Bakhuid kata ban iohmad thymmai ia ka kingim hapoh u Krist, ki long hadien ka jingmihpat bakhraw. Kane shisha u Jisu u pynshai ‘ namar ngan sa leit bad la u Kpa’. Kane pat ka long ka jingsdang na u Mynsiem Bakhuid.

Kum shibynta ka “ kam bakhraw” haka juk thymmai bala sdang na ka jingshah shitom u Khrist, ka don ka jingduwai bathymmai bad ba khlain bor ( 14: 13-14). Kane ka pynmih ha ki rukom A-B-A, ha baroh ar ki jingduwai don ki jingkular naka bynta ka jingthmu “ khnang ba u khun un lah ban wanrah burom sha u Kpa” ( 14: 13b). U Krist u dei ban wanrah burom ia la u Kpa ha baroh ka jingiaid lynti missionary jong u ha pyrthei (7:18;13-31;17:4) bad ki jubab ki jingduwai bad u nang iai bteng ban leh ha bneng ruh kumjuh. Ha kane ka rukom lyngba ka jingduwai ngi don bynta lang ha ka burom jong u Blei bahalor tam! Kine ki jingduwai ki kular keiei  kiba kham pher kaba ong “ pan na nga ia kaei kaei… bad ngan sa leh beit” .

Ha ka jingshisha, u shabi u dei “ ha ka kyrteng jong nga” ( kumjuh ha 14: 26; 15: 16;16:23,24,26). Kane kam dei ka kynja magik kaba ngi khang ha ki jingduwai  pynban ka dei ka jingduwai  bashisha. Ha ka juk barim, ka kyrteng u briew ka thew iaka jinglong jong u, ia ka long rynieng jong u, ki kmie ki kpa ki ai kyrteng ia ki khun da kaba ki kyrmen ba kan iahap bad ka jingim jong ki. Haka jingjia, u angel u ong ha ka Maria ban ai kyrteng ia u khun jong ka “ Jisu” namar un sa pynim ia ki jaitbynriew naki pop ( Mat 1:21) ka tynrai kaba mut “ u Yahweh nongpynim”). Ki jingduwai tang haka jingkwah jong ngi khlem ka jingmynjur ryngkat bad u Blei kan nym shah jubab ( Jas 4:3) kane ka jingduwai bathymmai ba donbor ka sakhi bha ba ka hima ka la jan wan.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s